
Çin’in CiADS reaktörü devreye giriyor: Dünyanın ilk hızlandırıcı destekli nükleer prototipi hazırlanıyor
Teknoloji Haberleri - CiADS, Çin’in Guangdong eyaletinde inşa edilen ve 2027’de faaliyete geçmesi planlanan yeni nesil bir nükleer sistem olarak öne çıkıyor. Projenin, uranyumu mevcut yöntemlere göre çok daha verimli kullanacağı ve uzun ömürlü nükleer atık sorununu azaltacağı belirtiliyor.
Çin, megavat seviyesinde ilk ADS prototipini hazırlıyor
Çin Bilimler Akademisi araştırmacıları ile devlet destekli nükleer kuruluşlar tarafından geliştirilen proje, China Initiative Accelerator Driven System adıyla yürütülüyor. Guangdong eyaletindeki Huizhou kentinde kurulan tesis tamamlandığında, dünyadaki ilk megavat seviyesindeki hızlandırıcı destekli altkritik reaktör prototipi olacak.
Haberde aktarılan bilgilere göre sistem, elektrik üretiminin yanında uzun ömürlü radyoaktif atıkları daha kısa ömürlü ve daha az tehlikeli izotoplara dönüştürme potansiyeli taşıyor. Bu nedenle proje, yalnızca enerji üretimiyle değil, nükleer atık yönetimi açısından da dikkat çekiyor.
Sistem nasıl çalışıyor
ADS olarak bilinen bu reaktör yapısında parçacık hızlandırıcıları kullanılıyor. Sistem, yüksek enerjili protonları ağır metal bir hedefe gönderiyor. Bu çarpışma sonrasında ortaya çıkan nötronlar, reaktördeki nükleer reaksiyonu başlatıyor.
Bu tasarımın temel farkı, reaktörün kendi kendine sürdürülebilen zincirleme reaksiyon eşiğinin altında çalışması. Bu nedenle sistem, klasik reaktörlere kıyasla daha kontrollü bir yapı sunan bir teknoloji olarak gösteriliyor.
Uzun ömürlü atıklar için kritik iddia
Kullanılmış nükleer yakıtın bir bölümü görece daha hızlı bozunuyor. Ancak önemli bir kısmı, on binlerce hatta yüz binlerce yıl tehlikeli kalabilen uzun ömürlü aktinitlerden oluşuyor. CiADS projesinde öne çıkan en kritik iddia, bu tür atıkları daha kısa ömürlü ve daha az riskli maddelere dönüştürebilmesi. Teknoloji Haberleri - Teknoloji Medya
