Bilim Haberleri - Baykal Gölü yakınlarında bulunan 5.500 yıllık veba salgını, insanlık tarihindeki en eski kitlesel salgınlardan birinin sanılandan çok daha ölümcül olduğunu ortaya koydu. Sibirya’nın güneydoğusunda yürütülen kapsamlı genetik araştırmalar, avcı-toplayıcı toplulukların binlerce yıl önce ölümcül bir enfeksiyonla karşı karşıya kaldığını ve bu olayın tarihin bilinen en eski büyük veba felaketi olabileceğini gösteriyor. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, vebanın yalnızca Orta Çağ şehirlerini değil, tarım toplumlarından çok daha önce yaşayan küçük insan gruplarını da yıkıma uğrattığını ortaya koyuyor.
Uzun yıllardır bilim insanları, büyük salgınların ancak insanların yerleşik düzene geçtiği ve nüfus yoğunluğunun arttığı dönemlerde ortaya çıktığını düşünüyordu. Yeni bulgular ise bu görüşü ciddi şekilde sarsıyor. Baykal Gölü çevresinde yaşayan küçük avcı-toplayıcı toplulukların da ölümcül bulaşıcı hastalıkların hedefi olabildiği artık güçlü genetik kanıtlarla destekleniyor.
Kemiklerde Savaş İzleri Yok, Ortada Büyük Bir Salgın Var
Araştırma kapsamında Baykal Gölü çevresindeki dört farklı tarih öncesi mezarlık alanından çıkarılan insan kalıntıları incelendi. Bilim insanları toplam 46 bireye ait örneklerden antik DNA elde etti. Yapılan analizlerde 18 kişinin diş ve kemiklerinde, tarihin en ölümcül bakterilerinden biri olan Yersinia pestis tespit edildi. Bu bakteri, yüzyıllar sonra Avrupa’yı kasıp kavuran Kara Veba’nın da sorumlusu olarak biliniyor.
Araştırmacıların dikkatini çeken en önemli ayrıntılardan biri ise ölümlerin nedenine ilişkin fiziksel kanıtların eksikliği oldu. İskeletlerde savaş, saldırı veya toplu katliama işaret eden herhangi bir travma izi bulunamadı. Bu durum, ölümlerin büyük ölçüde enfeksiyon kaynaklı olduğunu gösterdi. Üstelik bazı mezarlarda aynı aileden bireylerin yan yana gömülmüş olması, hastalığın ev içi bulaşma yoluyla hızla yayıldığını düşündürüyor.
Çocuklar Salgının En Büyük Hedefi Oldu
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri yaş dağılımında ortaya çıktı. İncelenen mezarlarda ölenlerin önemli bölümünü çocuklar ve ergenlik çağındaki bireyler oluşturuyordu. Özellikle 8 ila 12 yaş aralığındaki çocukların beklenenden çok daha yüksek oranda hayatını kaybettiği görüldü. Bilim Haberleri - Teknoloji Medya
