Bilim Haberleri - Alzheimer kan testi denince akla bugüne kadar hep “hastalık var mı, yok mu” sorusu gelirdi. Artık tablo değişiyor. Lund Üniversitesi’nin öncülük ettiği ve farklı ülkelerden araştırma ekiplerinin destek verdiği yeni bir çalışma, basit bir kan örneğiyle Alzheimer’ın sadece varlığını değil, tam olarak hangi aşamada olduğunu da ortaya koyabilecek bir yöntemi gündeme taşıdı. Üstelik sonuçlar, maliyeti ve erişim zorluğu nedeniyle sıkça eleştirilen PET taramalarıyla başa baş gidiyor.
Yıllardır nöroloji kliniklerinin en büyük sıkıntılarından biri, Alzheimer hastalarının doğru evrede teşhis edilememesiydi. Belden iğneyle sıvı almak invaziv ve zahmetli, PET görüntüleme ise pahalı ve sınırlı merkezde var. İsveçli bilim insanları bu açmazı aşmak için iki önemli biyobelirteci tek potada eritti. Sonuç, Nature Medicine ve JAMA Neurology gibi saygın dergilerde yayımlanacak kadar sağlam verilerle dolu.
p-tau217 Tek Başına Yetmiyor, eMTBR-tau243 Devreye Giriyor
Bugüne kadar Alzheimer’ın erken dönem teşhisinde en çok konuşulan protein p-tau217 olmuştu. Bu belirteç, hastalığın ilk işaretlerini yakalamakta oldukça başarılı. Fakat iş ilerleyen evrelere geldiğinde p-tau217’nin doğruluğu ciddi şekilde düşüyor. Beyindeki tau yumakları arttıkça bu proteinin kandaki seviyesi anlamlı bir gösterge olmaktan çıkıyor.
Araştırmacıların ikinci bir belirteç olarak eMTBR-tau243’ü seçmesinin arkasında işte bu zayıflık var. eMTBR-tau243, tau proteininin mikroskobik düzeydeki birikimini çok daha hassas biçimde yansıtıyor. Hastalık ilerledikçe seviyesi istikrarlı şekilde yükseliyor ve tau PET görüntülemeleriyle neredeyse birebir korelasyon gösteriyor. İki belirtecin bir arada kullanılması, hem erken hem de ileri evrelerde yüksek doğruluklu sonuç alınmasını mümkün kılıyor.
Veriler ne diyor? Yalnızca p-tau217 kullanıldığında yanlış pozitiflik oranı yüzde 43 seviyesinde seyrediyor. eMTBR-tau243 eklendiğinde bu oran yüzde 16’ya kadar geriliyor. Bu, klinik karar verme süreçleri açısından devasa bir iyileşme anlamına geliyor. Bilim Haberleri - Teknoloji Medya
