Bilim Haberleri - Kalp ritim bozukluklarının tedavisinde yepyeni bir sayfa açılıyor. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü bünyesinde çalışan bir araştırma ekibi, giyilebilir ultrason yaması adını verdiği bir sistemle kalp pili teknolojisini ameliyat masasından kurtarmaya hazırlanıyor. Göğüs üzerine yapıştırılan küçük bir bant aracılığıyla kalp ritmini dışarıdan kontrol edebilen bu buluş, milyonlarca kalp hastasının hayatını kolaylaştıracak bir potansiyel taşıyor.
Bugün dünya genelinde kalp pili kullanan insanların neredeyse tamamı, cihazın vücuda yerleştirilmesi için cerrahi bir operasyon geçirmek zorunda. Kabloların kalp dokusuna bağlanması, enfeksiyon riski, pil ömrü dolduğunda yeniden bıçak altına yatma zorunluluğu derken süreç hastalar için hayli yıpratıcı. MIT ekibinin Nature Biomedical Engineering dergisinde yayımladığı yeni çalışma ise bu tabloyu tamamen değiştirmeyi hedefliyor. Araştırmacılar, elektriksel uyarılar yerine odaklanmış ses dalgaları kullanan bir yöntemle kalp hücrelerini harekete geçirmeyi başardı.
Sistemin kalbinde sonogenetik yatıyor
Burada işin büyüsünü sağlayan asıl unsur sonogenetik adı verilen bir biyomühendislik yaklaşımı. Nedir peki bu sonogenetik? En basit haliyle anlatmak gerekirse, hedef hücrelerin belirli ultrason frekanslarına yanıt verecek biçimde genetik olarak programlanması. MIT’li bilim insanları kalp hücrelerine, ses dalgalarıyla tetiklenebilen özel iyon kanalları ekleyen bir gen terapisi geliştirdi. Göğse yapıştırılan bant ultrason sinyalini gönderdiği anda bu kanallar açılıyor ve hücre içine kalsiyum girişi başlıyor. Kalp kasının kasılmasını sağlayan temel biyolojik mekanizma da bu olduğu için, ses dalgalarıyla doğrudan kalp ritmini yönetmek mümkün hale geliyor.
Araştırmacılar daha önce भी ultrasonla kalbi uyarmayı deneyen çalışmalar olduğunu ancak hiçbirinin yeterince kararlı ve güçlü sonuçlar veremediğini belirtiyor. Sonogenetik yaklaşımı farklı kılan nokta, hücrelerin ultrasona vereceği tepkinin genetik düzeyde hassas biçimde ayarlanabilmesi. Laboratuvar testlerinde mühendislik ürünü insan kalp hücreleri üzerinde denenen giyilebilir ultrason yaması, hücrelerin ses dalgalarının ritmine kusursuzca uyum sağladığını gösterdi. Yapay olarak düzensiz kalp atışı oluşturulan fareler üzerindeki deneylerde ise yama yalnızca birkaç saniye içinde normal ritmi geri getirdi. Üstelik sistem sekiz ay boyunca hayvanların günlük yaşamında hiçbir aksaklık yaratmadan çalışmaya devam etti.
Tek enjeksiyonla ömür boyu kontrol mümkün mü?
MIT ekibinin çizdiği yol haritası oldukça net. İlk aşamada hastaya tek seferlik bir gen terapisi enjeksiyonu yapılacak. Bu işlem kalp hücrelerini ses dalgalarına duyarlı hale getirecek. Ardından hasta, ihtiyaç duyduğu anlarda posta pulu büyüklüğündeki bu özel bandı göğsüne yapıştırarak kalp ritmini kontrol altında tutabilecek. Bugünkü kalp pillerinde olduğu gibi her beş veya yedi yılda bir pil değişimi için ameliyat masasına yatma derdi ortadan kalkacak. Cihazın arkasında küçük bir pil ve kontrol ünitesi bulunuyor, yani hastalar bunu bir taşınabilir şarj cihazı gibi ceplerinde taşıyabilecek. Bilim Haberleri - Teknoloji Medya
