ETH Zürih’ten devrim: Kuantum rastgele sayı üreteci ile şifrelemede yeni çağ
Bilim Haberleri - ETH Zürih’teki fizikçiler, dijital güvenliğin en köklü sorununu çözmek için ilk sertifikalı kuantum rastgele sayı üreteci cihazını başarıyla çalıştırdı. Nature dergisinde yayımlanan araştırma, matematiksel olarak kanıtlanmış kusursuz rastgele sayı dizilerinin artık laboratuvar ortamında üretilebildiğini gösteriyor. Bu gelişme, şifreleme teknolojilerindeki en zayıf halkanın ortadan kalkması anlamına geliyor.
Rastgele sayı üretimi neden bu kadar zor?
Bir zar attığınızda ya da yazı tura çevirdiğinizde sonucun tamamen şansa bağlı olduğunu düşünürsünüz. Profesör Renato Renner bu algıyı net bir şekilde yıkıyor: “Garip gelebilir ama gerçekten mükemmel bir madeni para ya da zar yapmak neredeyse imkansız.” Üretim toleransları, yüzey pürüzleri ve fiziksel kusurlar nedeniyle her zar, farkında olmadan belirli yüzleri kayırıyor.
Aynı kusur bilgisayarların ürettiği sözde rastgele sayılarda da var. Günümüzde kullanılan algoritmalar, yeterince uzun süre incelendiğinde tekrarlayan desenler sergiliyor. Fiziksel gürültüyü kullanan çipler ise sıcaklık değişimlerinden ve elektromanyetik parazitlerden etkileniyor. Kriptografi dünyasında bu mikroskobik sapmalar, saldırganların sömürebileceği açık kapılar demek.
Deneyin kalbi: 30 metrelik soğutulmuş tüp
Araştırma ekibi, sorunu kökten çözmek için kuantum dolanıklığı olgusunu merkeze alan bir düzenek kurdu. İki süperiletken kuantum çipi, mutlak sıfıra yakın sıcaklıklara soğutulmuş 30 metre uzunluğunda bir dalga kılavuzunun iki ucuna yerleştirildi. Çipler arasındaki bu mesafe, deneyin güvenilirliği açısından hayati önem taşıyor.
Fizik kuralları gereği, ışık hızıyla bile olsa hiçbir sinyal bu mesafeyi ölçüm süresi içinde katedemiyor. Böylece iki çip arasında gizli bir bilgi alışverişi yapılması ya da sonuca dışarıdan müdahale edilmesi tamamen engelleniyor. Kubitler arasındaki iletişim, kriyojenik ortamda hareket eden mikrodalga fotonlarıyla sağlandı. Bilim Haberleri - Teknoloji Medya
