Deprem Enerjisini Isıya Dönüştüren Teknoloji Eski Binaları Depreme Karşı Koruyabilir
Bilim Haberleri - Deprem enerjisini ısıya dönüştüren teknoloji, mevcut yapı stokunun güçlendirilmesi için geliştirilen en dikkat çekici mühendislik çözümlerinden biri haline geldi. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Şarika Üniversitesi’nde görev yapan inşaat mühendisliği profesörü Moussa Leblouba tarafından geliştirilen sistem, deprem sırasında ortaya çıkan kinetik enerjiyi kontrollü sürtünme yardımıyla ısıya dönüştürerek yapı üzerindeki yıkıcı etkiyi azaltmayı amaçlıyor. Aralık 2025’te ABD Patent ve Marka Ofisi tarafından tescillenen buluş, özellikle düşük maliyetli yapısı ve elektriksiz çalışma prensibiyle öne çıkıyor.
Tamamen mekanik sistemle çalışıyor
Geliştirilen cihazın çalışma mantığı oldukça sade bir mühendislik yaklaşımına dayanıyor. İçi boş çelik bir silindir, sıkıştırılmış halde yerleştirilen binlerce küçük çelik bilyeyle dolduruluyor. Silindirin merkezinden geçen uzun bir şaftın üzerinde ise dışarı doğru uzanan kısa metal çubuklar bulunuyor.
Deprem sırasında bina sallanmaya başladığında şaft ileri geri hareket ediyor. Şaft üzerindeki çıkıntılar, yoğun bilye yatağının arasından geçmeye çalışırken güçlü bir sürtünme kuvveti oluşuyor. Bu sürtünme sayesinde depremden gelen kinetik enerji doğrudan ısıya dönüşüyor. Böylece yapıya ulaşan titreşimlerin önemli bölümü emiliyor ve sarsıntının etkisi azaltılıyor.
Prof. Moussa Leblouba, sistemin herhangi bir yazılım, sensör veya elektrik kaynağı olmadan çalışabildiğini belirtiyor. Tamamen pasif çalışan yapı, özellikle deprem sırasında yaşanabilecek elektrik kesintilerine karşı önemli avantaj sağlıyor.
Laboratuvar testlerinde yüzde 14 sönümleme sağladı
Araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen ilk laboratuvar testlerinde sistemin yaklaşık yüzde 14 oranında sönümleme sağladığı açıklandı. Testlerde cihaz, 1 ila 5 milimetre arasındaki küçük hareketlerde milimetre başına yaklaşık 5 kilonewton direnç üretmeyi başardı. Bilim Haberleri - Teknoloji Medya
