Elektronik Sigara Biyolojik Yaşlanmayı Hızlandırıyor, Gençlerde Beyin Hacmini Küçültüyor
Sağlık Haberleri - Elektronik sigara biyolojik yaşlanma sürecini doğrudan tetikliyor ve özellikle ergenlik çağındaki kullanıcıların beyin yapısında gözle görülür değişimlere yol açıyor. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatma Arslan, yeni bulgular ışığında yaptığı değerlendirmede cihazların “daha az zararlı” olduğu yönündeki söylemlerin tamamen çöktüğünü belirtti.
Akciğer Dokusunda Epigenetik Saat Hızlandı
Nisan 2026’da Clinical Epigenetics dergisinde yayımlanan çalışmada, 21-30 yaş aralığındaki sağlıklı bireylerin akciğer dokuları incelendi. Araştırmacılar sigara içenler, elektronik sigara kullananlar ve hiç kullanmayanlar arasında metilasyon temelli biyolojik yaşlanma belirteçlerini karşılaştırdı. Çıkan sonuç oldukça çarpıcıydı: elektronik sigara kullanan gençlerin akciğerlerinde epigenetik yaşlanma belirgin biçimde hızlanmıştı. Üstelik GrimAge ve PhenoAge gibi güvenilir biyolojik saat ölçümlerinde görülen bu ivmelenme, sadece nikotin alımıyla da açıklanamıyordu. Akciğer mikrobiyomunda saptanan bazı bakteri türlerinin, özellikle uçucu organik bileşiklere maruziyet sonucu azaldığı ve bunun da doku düzeyinde yaşlanmayı körüklediği tespit edildi.
“Zararsız” Söylemi Laboratuvar Verileriyle Ters Düştü
Bulguları değerlendiren Prof. Dr. Fatma Arslan, “Elimizdeki veriler artık son derece net. Bağımsız ekipler tarafından yürütülen hemen her çalışma, elektronik sigaranın klasik sigaradan farklı ama aynı derecede yıkıcı mekanizmaları tetiklediğini ortaya koyuyor” dedi. Cihazın içerisinde bulunan kimyasalların bir kısmının doğrudan kanserojen etki gösterdiğini, bir kısmının ise hücre zarını bozarak ya da oksidatif stresi artırarak doku kaybına zemin hazırladığını vurguladı. Arslan’a göre bu toksik yük yalnızca solunum sistemini değil, ciltten damar endoteline kadar pek çok organı etkiliyor.
Genç Beyinlerde Fiziksel Küçülme MR’da Görüntülendi
Konunun belki de en ürkütücü boyutu ergenler üzerindeki nörolojik etkiler. ABCD (Adolescent Brain Cognitive Development) çalışmasının 2026 verilerine göre, yalnızca elektronik sigara kullanan 12-15 yaş arası çocukların toplam beyin hacmi ve kortikal yüzey alanı kullanmayanlara kıyasla anlamlı derecede daha düşük çıktı. Frontal kutup, medial orbitofrontal korteks ve superior temporal sulkus gibi karar verme ile duygu düzenlemeyi yöneten bölgelerde belirgin hacim kaybı saptandı. Prof. Dr. Arslan, “Burada psikolojik bir etkiden değil, doğrudan dokusal bir gerilemeden söz ediyoruz. Nikotin gelişmekte olan beyinde çok daha güçlü toksik etki oluşturuyor” diyerek tehlikeye dikkat çekti. Sağlık Haberleri - Teknoloji Medya
