İstanbul’da trafik ışıklarını yapay zeka yönetecek: TRALICO sistemi sahaya çıkıyor
Teknoloji Haberleri - Kentte oluşan yoğunluğu yalnızca anlık izleyen değil, sıkışıklığı ortaya çıkmadan tahmin edip kavşaklardaki ışık düzenini buna göre değiştirebilen bir yapay zekâ sistemi test ediliyor. trafik ışıklarını yapay zeka yönetecek olan TRALICO, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin veri setleri üzerinden geliştirildi. Amaç, trafik kilitlendikten sonra müdahale etmek yerine, yoğunluğun büyümesini daha başında yavaşlatmak ve bazı noktalarda tamamen önüne geçmek.
Akıllı sistem nasıl çalışacak?
Günümüzde pek çok şehirde trafik ışıkları hâlâ günün belirli saatlerine göre ayarlanmış sabit döngülerle çalışıyor. Sabah ve akşam yoğunluğu gibi genel kalıplar bu sistemlerle bir ölçüde yönetilebiliyor. Ancak kaza, ani araç birikmesi, hava koşulları ya da beklenmeyen bir yönlü yüklenme gibi durumlarda bu yapı yeterince hızlı tepki veremiyor.
İşte tam bu noktada devreye giren yeni sistem, yol sensörleri, radarlar, Bluetooth sinyalleri, mobil veriler ve meteorolojik bilgileri aynı havuzda topluyor. Yapay zekâ modeli tüm bu verileri birlikte işleyerek trafiğin kısa süre içinde nasıl şekilleneceğini hesaplıyor. Böylece trafik lambalarının süreleri, kavşak bazında birkaç saniyelik değişimlerle yeniden düzenlenebiliyor.
Bu yaklaşımın en kritik yanı, müdahalenin sorun büyüdükten sonra değil, büyümeden hemen önce yapılması. Trafikte bazen çok küçük zaman farkları zincirleme birikmeye yol açabiliyor. Aynı şekilde doğru anda yapılan kısa bir ayar da kilometrelerce uzayan sıkışıklığın önünü kesebiliyor.
Uluslararası iş birliği ve pilot uygulama
Budapeşte Teknoloji ve Ekonomi Üniversitesi (BME) öncülüğünde geliştirilen projede Macar, Türk ve Japon araştırmacılar birlikte çalışıyor. Sistem şu anda İstanbul’un veri işleme altyapısı içinde çalışıyor. Trafik lambası kontrol tarafı ise simülasyon ortamında sınanıyor. Projenin sonraki aşamasında Yedikule’deki beş kavşakta canlı pilot uygulamaya geçilmesi planlanıyor. Bu adım, sistemin sahadaki gerçek trafik davranışına nasıl karşılık verdiğini görmek açısından belirleyici olacak.
Proje koordinatörü: “Hedefimiz sıkışıklığı oluşmadan önlemek”
Projenin Macaristan koordinatörü ve BME Elektrik Mühendisliği ile Bilişim Fakültesi öğretim üyesi Vilmos Simon, geliştirdikleri yapay zekâ modelinin temel felsefesini şöyle açıklıyor: “Hedefimiz, trafik sıkışıklığı oluşup bittikten sonra onu yönetmek değil; daha en başta oluşmasını önlemek. Yapay zeka modellerimiz, trafiğin nasıl evrileceğini öngörebilir ve koordineli, zamanında ayarlamalara olanak tanır. Pek çok durumda, sadece birkaç saniyelik bir değişiklik ya kilometreler boyunca uzayan tıkanıklığı tetikleyebilir ya da engelleyebilir.” Teknoloji Haberleri - Teknoloji Medya
